Flixtrain, de Duitse low-cost-trein

Flixbus, de bekende exploitant van de goedkope groene bussen rijdt sinds enkele jaren ook treinen in Duitsland. Sinds eind mei 2019 rijdt er ook een Flixtrain tussen Keulen en Berlijn. De openingsaanbieding voor slechts €4,99 per enkele reis was een prima aanleiding voor een testrit.

Flixbus

Sinds 1 januari 2013 is het verbod om de spoorwegen in Duitsland te beconcurreren met lange-afstandsbussen opgeheven. Dit betekende het begin van een ware busboom in Duitsland. De grootste aanbieders van lange-afstandsbussen waren Flixbus en MeinFernBus. Deutsche Bahn reageerde door de introductie van een eigen lange-afstands-bus, de IC-Bus.

Na enkele jaren van wilde groei nam Flixbus haar grootste concurrent MeinFernBus over. Ook concurrenten Postbus en het Britse Megabus werden overgenomen. In 2019 nam Flixbus de lijnen van Eurolines over, die al tientallen jaren lange-afstandsbussen rijden. Het marktaandeel van Flixbus ligt in Duitsland inmiddels boven de 90%. Veel routes zijn alweer opgedoekt en prijzen zijn gestegen, maar men biedt nog steeds een fiks routenetwerk in Duitsland en de omliggende landen.

Kritiek op Flixbus

Opvallend is dat Flixbus, als grootste busvervoerder in Europa, zelf geen enkele bus bezit. Alle ritten worden gereden door onderaannemers. Deze verzorgen de bus en chauffeur, Flixbus verzorgt de ticketverkoop en marketing. Volgens een artikel in de Duitse krant Die Zeit zet Flixbus haar onderaannemers dusdanig onder druk dat de veiligheid in gevaar zou komen. Verder zouden onderaannemers onder kostprijs moeten werken waardoor Flixbus-lijnen geen geld in het laatje brengen. Flixbus spreekt deze kritiek tegen.

Flixtrain

Flixmobility exploiteert naast de vele lange-afstandsbussen sinds 2017 ook een aantal treinverbindingen in Duitsland. De spoorwegmarkt voor lange-afstandsvervoer in Duitsland is vrijgegeven, dus iedereen met een geschikte trein en personeel mag paden aanvragen en treinen laten rijden. Ook hier valt op dat Flixtrain ervoor kiest om met onderaannemers samen te werken en zelf alleen de marketing en verkoop te doen. Men exploiteert de volgende treinverbindingen:

FLX10 Berlijn-Stuttgart

In december 2016 begon het bedrijf Locomore met het rijden van lange-afstandstreinen tussen Berlijn en Stuttgart via oa Hannover en Frankfurt. Het bedrijf (mede voortgekomen uit crowdfunding) wilde zich onderscheiden door het bieden van goede service met bijvoorbeeld catering van biologische en lokale producten. Ook bood men speciale thema-coupé’s waar reizigers met interesse in een bepaalde hobby samen konden reizen, zoals spelletjes of breien.

Ondanks deze opzet was het bedrijf niet succesvol genoeg en moest medio augustus 2017 het faillissement aanvragen. De Tsjechische open-accesvervoerder Leo Express besloot daarop de exploitatie van de treinen over te nemen waarbij Flixtrain de marketing en verkoop ging verzorgen. Flixtrain zette de lijn voort als Flixtrain lijn 10 (FLX10).

De Flixtrain-verbinding tussen Berlijn en Stuttgart heeft een reistijd van 6,5 tot 7 uur en rijdt 1 of 2 keer per dag (afhankelijk van de weekdag). Enkele reizen zijn verkrijgbaar vanaf €9,99 voor het gehele traject of €5 voor kortere trajecten als Stuttgart-Frankfurt.

Voor reizigers vanuit Nederland is deze Flixtrain niet heel bruikbaar, of je moet toevallig net een Duitse binnenlandse reis willen maken die past in deze route (bijvoorbeeld Hannover-Berlijn of Frankfurt-Stuttgart).

FLX20 Keulen-Hamburg

Sinds 2012 rijden er lange-afstandstreinen van Hamburg-Köln-Express tussen deze beide steden, oa via Osnabrück, Münster en Düsseldorf. Grootste investeerder hierachter was de RailRoad Development Corporation, een Amerikaans bedrijf dat wereldwijd spoorbedrijven exploiteert. Sinds eind 2015 voert BahnTouristikExpress de treindienst uit, in Nederland bekend van de rijtuigen die meerijden in de Alpen Express.

De rijdagen en frequentie van deze lijn heeft in de loop van de jaren fors gewisseld. Soms werd er alleen in het weekend gereden, soms op alle dagen en soms enkele maanden helemaal niet. Tussen februari 2015 en seotember 2016 kon de Hamburg-Köln-Express zelfs met Deutsche-Bahn-tickets gebruikt worden. Door deze te accepteren, hoopte men meer omzet te genereren. Sinds maart 2018 nam Flixtrain de verkoop en marketing van deze verbinding over en introduceerde hiermee lijn FLX20.

Deze verbinding rijdt (afhankelijk van de weekdag) 2 of 3 keer per dag en doet ongeveer 4,5 uur over de rit van Hamburg naar Keulen. De treinen stoppen in Osnabrück, Münster, Essen, Duisburg en Düsseldorf. Bremen wordt echter overgeslagen. Ook hier zijn enkele reizen verkrijgbaar vanaf €9,99 en lopen op in prijs naarmate er meer stoelen verkocht worden.

Vanuit Nederland kan deze Flixtrain handig zijn om voordelig naar Hamburg te reizen als er geen voordelige DB-tickets meer boekbaar zijn. Reis eerst op een Sparpreis of per regionale trein naar bijvoorbeeld Osnabrück, Düsseldorf of Duisburg en stap daar over op de Flixtrain naar Hamburg.

Flixtrain op Düsseldorf Hbf.

FLX30 Berlijn-Keulen

Na de overname van twee bestaande verbindingen rijdt er sinds 23 mei 2019 een nieuwe, door Flixtrain zelf geïntroduceerde, verbinding tussen Berlijn en Keulen. Ook hiervan doet BahnTouristikExpress de uitvoering en verzorgt Flixtrain de marketing en verkoop van de verbinding.

De treinen rijden dagelijks, afhankelijk van de reisdag één of twee keer per dag. De totale rit van Berlijn naar Keulen duurt zo’n 5,5 uur. Belangrijke stops onderweg zijn Düsseldorf, Duisburg, Essen, Dortmund en Hannover. Enkele reizen zijn hier ook verkrijgbaar vanaf €9,99 (het tarief van €4,99 was een introductie-aanbieding).

Deze verbinding is voor Nederlanders handig als alternatieve verbinding naar Berlijn. Met de regionale trein kom je betaalbaar in Duisburg of Düsseldorf en vanaf daar kun je voor €10 naar Berlijn.

FLX Night Hamburg-Lörrach

Een wat vreemde eend in de bijt is de Flixtrain-nachttrein vanuit Hamburg via Hannover naar Freiburg en Lörrach vlakbij Basel. Dit is geen aparte trein, maar een ligrijtuig in de autotrein die BahnTouristikExpress van Hamburg naar Lörrach rijdt.

In het ligrijtuig reis je op basis van 6-persoonsligcoupé’s (couchettes), dekens, kussens en lakens zijn inbegrepen. Wasruimte en toilet vind je op de gang. Een ontbijt is niet inbegrepen, maar wel aan boord te koop.

De trein rijdt met kerst, oud&nieuw, tussen april en oktober ongeveer twee dagen per week. In juni, juli en augustus wordt de frequentie opgevoerd naar vijf dagen per week. Voor de precieze vertrekdata kijk je het best op de website van BahnTouristikExpress. Tickets beginnen vanaf €29,99 voor een enkele reis en lopen op in prijs naarmate er meer bedden geboekt zijn.

Vanuit Nederland kan deze verbinding handig zijn als alternatieve nachttreinverbinding naar Zwitserland. Je kunt om 17.00 de IC naar Hannover nemen, daar comfortabel een biertje pakken en vervolgens per Flix-nachttrein naar Lörrach reizen. Vanaf Lörrach reis je makkelijk per S-Bahn naar Basel. De trein is vaak stukken goedkoper dan de Nightjet die van Hannover naar Basel rijdt.

Flixtrain boeken

Het makkelijkst boek je de tickets via de website van Flixtrain. Hier kun je alle Flixtrain-verbindingen boeken, waarbij in het resultaatscherm duidelijk een uitsplitsing wordt gemaakt tussen trein- en busverbindingen. Ook de treinverbindingen van Leo Express (in Tsjechië) en Westbahn (in Oostenrijk) zijn boekbaar via deze website. Betaling kan via Paypal of creditcard. Als je via Ideal wilt betalen gebruik je het beste de Nederlandse website van Flixbus.

Treinverbindingen in de Flixtrain-app.

Ook via de app van Flixbus kun je de treinen boeken, let hier wel op dat je de vertrek- en aankomststations met “(Train)” erachter selecteert anders kom je in een bus uit. Het handige van de app is dat je de tickets hierin gelijk kunt openen voor de ticketcontrole, uitprinten is dus niet nodig.

De Flixtrain getest

Begin mei 2019 werd de nieuwe Flixtrain-verbinding tussen Keulen en Berlijn aangekondigd. De verbinding ging van start op 23 mei. Speciaal voor deze introductie bood Flixtrain supervoordelige enkele reizen van €4,99 per persoon. Natuurlijk een prima aanleiding voor een testrit.

We reisden mee op 1 juli vanaf Düsseldorf naar Berlijn en op 2 juli dezelfde route terug. De reistijd is met 5,5 uur wat langzamer dan de ICE, maar wel een stuk sneller dan de Flixbus op dezelfde route. De Flixtrain is op het station makkelijk terug te vinden op de borden door de afkorting “FLX”.

De Flixtrain op de treinaanwijzer in Düsseldorf.

In het actietarief van €4,99 was een gereserveerde zitplaats niet inbegrepen. Volgens de app en een mededeling op het ticket moesten we plaatsnemen in het rijtuig “met de groene stickers”. Welke rijtuigen dit waren en waar deze langs het perron zouden stoppen bleek niet uit de reisinformatie. Uiteindelijk bleken de voorste twee (van de negen) rijtuigen voor reizigers met reservering en de overige zeven rijtuigen voor reizigers zonder reservering.

De rijtuigen van Flixtrain

Flixtrain maakt op de verbinding Keulen-Berlijn gebruik van een waar ratjetoe aan rijtuigen. De meeste rijtuigen hebben een verleden bij Deutsche Bahn. Het meest tref je rijtuigen uit de voormalige Interregio-dienst met de kenmerkende afwisseling van 5-persoonscoupé’s en halfopen compartimenten. In sommige rijtuigen zijn de stoelen wel opnieuw bekleed, maar hier en daar tref je nog het mintgroen en roze wat heel hip was eind jaren 80.

Voormalige Interregio-rijtuig met nieuw beklede stoelen

Ook zijn er rijtuigen aanwezig die voorheen in nachttreinen reden. Zowel zitrijtuigen als ligrijtuigen, waarbij de ligrijtuigen uitsluitend in dagopstelling gebruikt worden. Op de terugreis werd zelfs omgeroepen dat het niet toegestaan was om de bedden te gebruiken. Wel viel het op dat de zitrijtuigen uit deze serie in vrij slechte staat verkeren.

Zitrijtuig in de Flixtrain wat voorheen werd ingezet in de nachttreinen van Deutsche Bahn. Helaas was de vloerbedekking nogal vies.

Voorzieningen aan boord

Volgens de website van Flixtrain zou iedere trein voorzien moeten zijn van Wifi en stopcontacten. Volgens een voetnoot zouden enkele treinen nog niet uitgerust zijn, maar volgt de inbouw van deze voorzieningen snel. De praktijk is echter anders. Slechts enkele rijtuigen waren voorzien van stopcontacten en draadloos internet hebben we niet kunnen ontdekken.

Op de heenreis was ons rijtuig wel voorzien van stopcontacten, met twee aparte USB-poorten.

Qua catering hoef je geen culinaire hoogstandjes te verwachten van Flixtrain. Op de heenreis was catering zelfs volledig afwezig, hierover werden we vooraf wel netjes geïnformeerd per SMS. Ook riep de conducteur om waar de trein langer stilstond zodat je iets op het station kon kopen, een paar Russische perronverkopers zouden handig zijn.

Op de terugreis was wel catering aanwezig. In een Bistro-rijtuig dat voorheen in de Eurocity Berlijn-Warschau reed was een kleine verkoopstand ingericht. Het aanbod bestond uit blikjes fris, bier uit fles, chips en chocoladerepen. Voor uitgebreidere zaken als broodjes kun je dus beter vooraf op het station iets kopen.

Bistro met verkoophoek in de Flixtrain

Dienstregeling en personeel

De Flixtrain is zeker niet de snelste verbinding tussen het Ruhrgebied en Berlijn. De ICE-treinen van Deutsche Bahn zijn tot een uur sneller. Doordat de Flixtrain geregeld ingehaald moet worden, wordt er regelmatig gestopt op een zijspoor of staat de trein 10 minuten stil op een station. Dit haalt wel het gevoel van snelheid uit de reis. Aan de andere kant zijn hiermee kleine vertragingen op te vangen en komt de trein vaker op tijd aan.

Positief onderscheid was het personeel. Zowel op de heen- als terugreis werden we keurig op de hoogte gehouden via de omroep met soms een humoristische noot. Ook kwam het personeel geregeld langs voor een kaartcontrole of serviceronde.

Conclusie

Is Flixtrain dé low-cost-trein van Duitsland? Die vraag kunnen we zeker met een ja beantwoorden. Tegen een prijs die een stuk lager ligt dan bij Deutsche Bahn, kun je toch redelijk snel door Duitsland reizen. Dat je daarbij af en toe even stilstaat om een ICE te laten passeren is een logisch gevolg van de lage prijs.

Alleen maar een positief verhaal? Zeker niet, de beloofde stopcontacten en wifi waren lang niet overal aanwezig. En verder was de trein niet overal schoon en heel. We verwachten voor deze prijzen zeker geen glimmende nieuwe trein, maar ook oude treinen kun je goed onderhouden en schoon houden. Wellicht was het beter geweest wat meer rijtuigen renoveren en daarna pas de dienst starten.

Kunnen we Flixtrain aanbevelen? Voor iedereen die een beetje prijsbewust is en geen moeite heeft met een iets langere reistijd wel. Ga je voor de snelste verbinding met een comfortabele restauratie, dan zou ik zeker voor de ICE blijven kiezen.

Flixtrain weet hiermee een klantenkring aan te spreken die voorheen niet op het spoor te vinden was. Deze mensen zaten namelijk in een lange-afstandsbus of maakten gebruik van een meerijcentrale als BlaBlaCar. Dat deze mensen voortaan per milieuvriendelijke trein reizen is natuurlijk positief!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *